Feeds:
Yazılar
Yorumlar

Archive for 05 Ağu 2012

ORADAKİ BİZİM KÖYÜN HİKAYESİ – 4…

ORADAKİ BİZİM KÖYÜN HİKAYESİ – 4…

Şimdiye kadar sizlere genel olarak Arap Baharı ve Orta Doğu’da son yıllarda yaşanan gelişmeler, olası sonuçları ve özelde Suriye sorununun altında yatan sebepleri, çıkarları ve hesapları aktarmaya çalıştım. Şimdi olaylara yani realiteye bakıp sebeplerimizle onları birleştirelim.

ABD ve Batı’nın Büyük Orta Doğu Planı kapsamında Irak ve Afganistan’a yerleşmesi, İsrail Lübnan Savaşı derken bir süre sonra planın savaş yoluyla uygulanamayacağı anlaşıldı. Halk desteği ve bunun bizzat halklar tarafından yapıldığı gösterilmek zorundaydı. Ancak bu şartlar oluştuğunda plan tekrar uygulamaya sokulabilirdi. Birkaç yıllık aradan sonra da nitekim uygun ortam oluşacaktı. 2008 ekonomik krizinden sonra artan yoksulluğun sosyal patlamaya dönüşmesi sonucu Tunus’ta başlayan olaylar Mısır, Suriye ve Libya’ya taşındı. Burada tuhaf olan aynı dönemde çok daha sert ülke içi protestolarla karşılaşan İsrail ve bölgenin en sert, en dikta rejimi olan Suudi Arabistan’ın bir şekilde bu dalganın dışında kalmasıydı. İşte o andan itibaren Arap Baharı’yla Büyük Orta Doğu Projesi arasında ilişki olup olmadığı üzerine kafa yordum ama açıkçası son döneme kadar netleştiremedim. Şimdi bu netleşme sürecindeki olayları hatırlayalım.

Sürecin gelişimi aşamasında sırasıyla önce Tunus sonra Mısır son olarak da Libya liderleri görevlerinden ayrılmak zorunda kaldı. Bu ülkelerde temsili rejim değişiklikleri yaşandı. Bahreyn’de olaylar sert kullanılarak bir şekilde bastırıldı ama bir başka sert güç kullanan ülke de yanı başımızdaki Suriye’de olayların en kanlı hali yaşanmaya başladı. 2012 yılıyla beraber artan çatışmalar sonucu binlerce insan ülkelerinden, yerlerinden olurken çeşitli katliamlarda her ki tarafta binlerce kişinin canını aldı. Bugün artık Beşar Esad rejiminin son kale olarak düşündüğü Halep’te yaptığı savunmaya çevrilen gözler buradan gelecek bir mağlubiyet haberinin Beşar Esad için de “son” anlamına geleceğine inanıyorlar. Sıradan insanlar olarak bizler için Beşar Esad’ın gitmesi olayların bitmesi anlamına gelse de bana göre Suriye ve genel anlamda Orta Doğu’da taşların yerinden oynayacağı çok ama çok daha tehlikeli bir sürecin başlangıcı olacaktır. İsterseniz önce Beşar Esad’ın gitme ihtimalini bu ihtimalde Türkiye’nin oynadığı rolü inceleyip sonra olası gidiş senaryoları üzerinden genel resme bakan bir yazıyla serimizi sonlandıralım.

Beşar Esad 31 Temmuz tarihinde halkının karşısına yazılı bir açıklamayla çıktı ve Halep’te yaşanan çatışmalardan çıkacak sonucun ülkenin kaderini belirleyeceğini söyledi. Bu açıklama bir anlamda çaresizliğin de açıklamasıydı. Çünkü Beşar Esad da en az bizler kadar birkaç silahlı küçük gruptan ibaret başlayan bırakın Halep gibi ülkenin can damarı ikinci büyük şehrini alacak kadar büyük olmayı kasaba alacak kadar güçlü olmayan muhalefetin gün geçtikçe güçlenerek bu noktaya geldiğini ve daha da güçleneceğini ya da güçlendirileceğini biliyor. Bu bağlamda da Halep’te tüm gücüyle son savunmasını yapıyor. Peki nasıl oldu da bu muhalefet güçlendi diye sormuyor çünkü muhalefetin Türkiye aracılığıyla uluslar arası toplumdan aldığı maddi ve manevi desteği çok iyi biliyor. Evet, başta muhaliflerin eğitimi, silah sağlanması gibi pek çok konuda açık kart oynayan Türkiye’de bu oyunun sonunu merak ediyor.

Olayın sonunu kendi yaklaşımıma göre sizlere aktarayım. Bana göre Halep çatışmaları öyle birkaç gün değil belki haftalar belki de birkaç ay sürebilecek boyuttadır. En azından şehrin ve kuzey bölgesinin tam kontrol altına alınması için bu süre gereklidir. Bu aşamaları başarılı bir şekilde tamamlayacağını düşündüğüm muhalifler, Beşar Esad’ın olası katliamlarıyla beraber arkasındaki Rusya ve Çin desteğini en azından bütün Suriye’yi elinde tutma konusunda kaybettiği an Şam’a yürüyecek ve kanımca onlar gitmeden Esad Akdeniz sahilinde yeni oluşturduğu küçük Suriye’de olacaktır. Yani bu yıl bitmeden Suriye fiilen iki parçalı bir devlet olacaktır. Ancak arada akacak kanın miktarı, yok edilecek bir ülkenin yarınlarının boyutunu bugünden tahmin edilemez olarak belirtmem sanırım yeterli olacaktır. Ama Esad öyle ya da böyle şimdiden oluşturduğu Batı sahilindeki alevi Suriye’de varlığını sürdürecek en azından Rusya ve Çin arkasında olduğu sürece aktör olarak yer alacaktır. Peki, sonra ne olacaktır? Kim kazanacak, kim kaybedecektir? Orta Doğu’nun yeni haritası nasıl şekillenecektir. İsterseniz son yazımızda bu olasılıkları paylaşıp, uzun vadeli Orta Doğu’yu anlamaya çalışalım.

Bilal ERTUĞRUL

5 Ağustos 2012

17:10

Reklamlar

Read Full Post »